SSC పబ్లిక్ పరీక్ష (2025-26) జీవశాస్త్రం మోడల్ పేపర్-1

CLICK ABOVE TITLE TO OPEN. Posted on

 

SSC పబ్లిక్ పరీక్ష (2025-26) మోడల్ పేపర్-1

జనరల్ సైన్స్ పేపర్ - II

జీవశాస్త్రం

సమయం: 2 గంటలు     గరిష్ట మార్కులు : 50

విభాగము – 1               6 x 1 = 6M

1. రాము రవి యొక్క రక్తపీడనమును కొలవాలని అనుకున్నాడు. రాము ఉపయోగించిన పరికరం పేరు వ్రాయండి.
• స్ఫిగ్మోమానోమీటర్

2. ఏక సంకర సంకరీకరణంలో దృశ్యరూప నిష్పత్తి ఎంత ?
• 3 : 1

3. అండకోశములోని ఏ భాగం కాయగా మారుతుందో దాని పేరు రాయండి ?
• అండాశయం (Ovary)

4. అవయవదానంపై నినాదం వ్రాయండి ?
• అవయవాలు దానం చేయండి – జీవితాలను కాపాడండి.

5. HIV ని విశదీకరించండి ?
• హ్యూమన్ ఇమ్యునో డెఫిషియెన్సీ వైరస్

6. లింగనిర్ధారణ కోసం క్రోమోసోమ్లపై ఆధారపడని జంతువులకు రెండు ఉదాహరణలు ఇవ్వండి ?
• మొసలి
• తాబేలు

విభాగము – II              4 x 2 = 8M

7. పోషణ విధానం – ఉదాహరణలు

పోషణ విధానం

ఉదాహరణలు

స్వయం పోషణ

మొక్కలు, శైవలాలు

పరావు పోషణ

కస్కుట, పేను, జలగ

క్రింద ఇవ్వబడిన ప్రశ్నలకు సమాధానములు వ్రాయండి.

1. కిరణజన్య సంయోగక్రియ ఏ పోషణ విధానంలో కనిపిస్తుంది ?
• స్వయం పోషణ

2. పరాన్నపోషణ విధానం ఏ మొక్కలో చూస్తాము ?
• కస్కుట

 

8. రక్తంలో థైరాక్సిన్ స్థాయిని తగు స్థాయిలో ఉంచుటకు నీవు ఎటువంటి జాగ్రత్తలు తీసుకుంటావు ?
• ఆహారంలో అయోడిన్ కలిగిన ఉప్పు ఉపయోగిస్తాను.
• సమతుల ఆహారం తీసుకొని, అవసరమైతే వైద్యుడిని సంప్రదిస్తాను.

9. జైవికవృద్ధీకరణను నియంత్రించుటకు రెండు సలహాలను ఇవ్వండి ?
• రసాయన కీటకనాశకాలు, పురుగుమందుల వినియోగాన్ని తగ్గించాలి.
• పర్యావరణ హితమైన, జీవ విచ్ఛిన్న పదార్థాలను ప్రోత్సహించాలి.

10. సినాప్స్ అనగానేమి ? సినాప్స్ వద్ద ఏమి జరుగుతుంది ?
• రెండు నాడీకణాల మధ్య ఉన్న సంధిని సినాప్స్ అంటారు.
• సినాప్స్ వద్ద రసాయనాల ద్వారా నాడీ  ప్రచోదనం ఒక నాడీకణం నుండి మరొకదానికి ప్రసారం అవుతుంది.

విభాగము - III   5 x 4 = 20 M

11. మధుమేహం వ్యాధికి సంబంధించిన వైద్యుడిని నీవు ఎటువంటి ప్రశ్నలు అడుగుతావు.

• మధుమేహం అంటే ఏమిటి? ఇది ఎందుకు వస్తుంది?
• రక్తంలో చక్కెర స్థాయిని ఎలా నియంత్రించుకోవాలి?
• ఏ ఆహార పదార్థాలు తినాలి? ఏ ఆహార పదార్థాలు తినకూడదు ?
• మధుమేహం నియంత్రించకపోతే ఏమి జరుగుతుంది?

 

12. ఎ) విసర్జన వ్యవస్థ లోని నిర్మాణాత్మక క్రియాత్మక ప్రమాణం యొక్క పటమును గీచి, భాగాలను గుర్తించండి ?

• నెఫ్రాన్ విసర్జన వ్యవస్థ యొక్క నిర్మాణాత్మక మరియు క్రియాత్మక ప్రమాణం.

(లేదా)

12. బి) పుష్పము యొక్క నిలుపుకోత పటమును గీచి, భాగాలను గుర్తించండి ?

13. వ్యర్థాల తొలగింపులో ఉత్పన్నమగు సమస్యలను తగ్గించుటకు నీవు ఏ విధంగా సహాయపడతాయి.

• తగ్గించు, మళ్లీ ఉపయోగించు, పునర్వినియోగం చేయు విధానాన్ని పాటిస్తాను.
• జీవవిలీన వ్యర్థాలు, అజీవవిలీన వ్యర్థాలను వేరు చేస్తాను.
• ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని తగ్గిస్తాను.
• వంటింటి వ్యర్థాలతో కంపోస్ట్ తయారు చేస్తాను.

 

14. సమర్థవంతమైన వాయు వినిమయానికి ఊపిరితిత్తులలోని వాయుగోణుల నిర్మాణం సహకరిస్తుంది. దీనిని నీవు ఎలా సమర్థిస్తావు ?

• వాయుగోణులకు విశాల ఉపరితల వైశాల్యం ఉంటుంది.
• వాయుగోణుల గోడలు చాలా పలుచగా ఉంటాయి.
• వాయుగోణులు రక్త కేశనాళికలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటాయి.
• వాయువుల వ్యాపనం సులభంగా జరుగుతుంది.

 

15. ఓజోన్ పొర తగ్గుదల ఎందువలన మనం పరిష్కరించుకోవలసిన సమస్య ? ఈ సమస్యను తగ్గించటానికి ఎటువంటి మార్గాలను అవలంభించవలసి ఉంటుంది ?

• ఓజోన్ పొర హానికర అల్ట్రా వైలెట్ కిరణాల నుండి రక్షిస్తుంది.
• ఓజోన్ పొర తగ్గుదల వల్ల చర్మ క్యాన్సర్, కంటి సమస్యలు కలుగుతాయి.
• CFCలు మరియు హానికర రసాయనాల వినియోగాన్ని నివారించాలి.
• పర్యావరణ హితమైన ఉత్పత్తులను ఉపయోగించాలి.
• అవగాహన కల్పించి వృక్షారోపణ చేయాలి.

విభాగము - IV  8 x 2 = 16 M

 

16. ఎ) కిరణజన్య సంయోగక్రియకు పత్రహరితం అవసరమని నిరూపించే ప్రయోగాన్ని వ్రాయండి.

ఉద్దేశ్యం :
కిరణజన్య సంయోగక్రియకు పత్రహరితం అవసరమని నిరూపించుట.

పరికరాలు :
రంగురంగుల ఆకులు గల మొక్క, నీరు, ఆల్కహాల్, బీకర్, వాటర్ బాత్, అయోడిన్ ద్రావణం.

ప్రయోగ విధానం :
• మొక్కను మూడు రోజులపాటు చీకటి గదిలో ఉంచాలి.
• ఆ తరువాత నాలుగు గంటలపాటు సూర్యరశ్మిలో ఉంచాలి.
• మొక్క నుండి ఒక రంగురంగుల ఆకును తీసుకొని ఆకుపచ్చ భాగాలను గుర్తించాలి.
• ఆకును మరుగుతున్న నీటిలో కొద్ది నిమిషాలు ఉంచాలి.
• తరువాత ఆల్కహాల్‌లో వాటర్ బాత్ సహాయంతో వేడి చేయాలి.
• ఆకును బయటకు తీసి అయోడిన్ ద్రావణం వేసి పరిశీలించాలి.


పరిశీలన :
• ఆకుపచ్చ భాగాలు నీలం–నలుపు రంగులోకి మారుతాయి.
• పసుపు రంగు భాగాలు రంగు మార్పు చూపవు.

నిర్ధారణ :
పిండి పదార్థం ఆకుపచ్చ భాగాలలో మాత్రమే ఏర్పడింది.
అందువల్ల కిరణజన్య సంయోగక్రియకు పత్రహరితం అవసరం.

 

(లేదా)

16. బి) ఈస్ట్ నందు మొగ్గ తొడగడాన్ని పరిశీలించుటకు నీవు ప్రయోగశాలలో అనుసరించిన విధానమును వ్రాయండి.

ఉద్దేశ్యం :
ఈస్ట్‌లో మొగ్గ తొడగడం ద్వారా అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తిని పరిశీలించుట.

పరికరాలు :
చక్కెర, నీరు, ఈస్ట్, పరీక్షనాళిక, గాజు స్లైడ్, కవర్ స్లిప్, సూక్ష్మదర్శిని.

ప్రయోగ విధానం :
• నీటిలో కొంత చక్కెర కలిపి ద్రావణం తయారు చేయాలి.
• ద్రావణాన్ని పరీక్షనాళికలో పోయాలి.
• కొద్దిపాటి ఈస్ట్‌ను జోడించాలి.
• పరీక్షనాళికను గోరువెచ్చని ప్రదేశంలో కొంతసేపు ఉంచాలి.
• గాజు స్లైడ్‌పై ద్రావణం వేసి సూక్ష్మదర్శినిలో పరిశీలించాలి.


పరిశీలన :
• అండాకార ఈస్ట్ కణాలు కనిపిస్తాయి.
• కొన్ని కణాలపై చిన్న మొగ్గలు కనిపిస్తాయి.

నిర్ధారణ :
ఈస్ట్ మొగ్గ తొడగడం ద్వారా అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి జరుపుతుంది.

 

17. ఎ) ప్రతీకార చర్యల యాంత్రీకతను విశ్లేషించండి.

• ప్రతీకార చర్య వేగవంతమైన, ఆలోచన లేని ప్రతిస్పందన.
• ఉద్దీపనను గ్రాహకాలు గుర్తిస్తాయి.
• సంకేతం జ్ఞాన నాడుల ద్వారా వెన్నుపాము కు చేరుతుంది.
• వెన్నుపాము లో ప్రతీకార వలయం ఏర్పడుతుంది.
• చాలక  నాడుల ద్వారా ప్రభావకానికి సంకేతం పంపబడుతుంది.
• కండరాలు వెంటనే సంకోచించి చర్య జరుగుతుంది.
• ఉదాహరణ: వేడి వస్తువును తాకిన వెంటనే చేతిని వెనక్కి తీసుకోవడం.
• ఇవి శరీరాన్ని ప్రమాదాల నుండి రక్షిస్తాయి.

 

(లేదా)

17. బి) లింగనిర్ధారణకు మగవారే కారణము. ఈ వాక్యమును సమర్థిస్తూ ఫ్లో చార్ట్ సహాయంతో వివరించండి.

అవును, లింగనిర్ధారణకు మగవారే కారణము.

• స్త్రీలలో XX క్రోమోసోములు ఉంటాయి.
• పురుషులలో XY క్రోమోసోములు ఉంటాయి.
• అండకణం X క్రోమోసోమ్‌ను మాత్రమే కలిగి ఉంటుంది.
• శుక్రకణం X లేదా Y క్రోమోసోమ్‌ను కలిగి ఉంటుంది.

ఫ్లో చార్ట్ :

అండకణం (X) + శుక్రకణం (X) → XX → బాలిక
అండకణం (X) + శుక్రకణం (Y) → XY → బాలుడు

నిర్ధారణ :
శిశువు లింగం తండ్రి నుండి వచ్చే శుక్రకణంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.